Deze site wordt mede mogelijk gemaakt door:
Noodweer in de Achterhoek van 2 juni
Door Jacob Kuiper, meteoroloog KNMI
Woensdagmiddag werd op een aantal plaatsen in ons land flinke hinder ondervonden van de onweersbuien. Met name in de Achterhoek werd veel schade aangericht. Bomen en opstallen werden op veel plaatsen een prooi van de wind. Een andere veroorzaker van schade was lokaal zware hagel. Bij het KNMI kon echter tot donderdagochtend geen betrouwbare ooggetuigenverklaring worden opgetekend waaruit zou blijken dat het hier daadwerkelijk om een hoos ging.
Schade aan bomen en gebouwen, zoals hier gerapporteerd, kan ook door zware windstoten ontstaan. Vermoedelijk is dat hier het geval geweest. Nader onderzoek van weeramateur Marcel Viester levert een verhelderend beeld. Viester heeft woensdagavond de omgeving van Barchem verkend en het schadebeeld zo nauwkeurig mogelijk opgetekend.
Een resumé van zijn voorlopige bevindingen:
Tussen Lochem en Ruurlo bevindt zich het plaatsje Barchem. Gaande over de weg van Lochem naar Ruurlo is er tot de Lochemseberg nauwelijks schade te vinden. Daarna begint dat te veranderen. Over een zone van 3 tot 4 km is aan het bomenbestand schade te constateren waarbij in de nabijheid van Barchem de grootste schade is te vinden. Niet alleen gemakkelijke “knappers zoals populieren, maar ook forse eiken zijn hier geveld, soms ontworteld soms door midden geknapt. Veel takken zijn afgescheurd. De gevelde bomen lagen alle in de zelfde richting.
Schade door hagel
Daarnaast werd in een deel van de zone veel blad van de bomengeslagen door grote hagelstenen. Vier uur na de bewuste buien passage trof Viester nog hagelstenen met een diameter van 4 centimeter aan. Schuren werden soms van een deel van het dak ontdaan (golfplaten). Van één huis werden een aantal dakpannen opgetild en weggeslagen. Door hagel werden diverse auto”s beschadigd. Ook ramen van woningen werden door de hagel vernield.
De schade ontstond volgens ooggetuigen ten tijde van zware neerslag (waaronder dus hagel). Van deze ooggetuigen heeft niemand een slurf van een windhoos waargenomen. Het tijdstip waarop dit gebeurde is bij benadering rond 17 uur in de namiddag geweest.
Zware windstoten
Op radarbeelden van het KNMI is rond dat tijdstip een zware bui zichtbaar die is uitgegroeid tot een hoogte van 13 kilometer. In de bui worden grote neerslagintensiteiten gerapporteerd, wat ook de melding van hagel ondersteunt.
Deze bui trok van ZZW naar NNO over de Achterhoek. Vermoedelijk is in de bui door de zware neerslag een grote hoeveelheid lucht vanuit hogere luchtlagen mee omlaag gevoerd. Aan de grondmoet deze luchtmassa zich horizontaal een uitweg zoeken.
Juist hierdoor ontstaat over een zone van een of meerdere kilometers een soort “wals” van uitstromende lucht die voor grote schade aan opstallen en gewassen kan zorgen. De uitstromende lucht heeft soms zoveel snelheid dat de voorste begrenzing(het zogenaamde gustfront) al een eind voor de bui uitloopt.
Dat gustfront kenmerkt zich dan door de zware windstoten die er plotseling optreden.
De kolom met omlaag stortende lucht in de bui, de zogenaamde “downdraft” , kan enige tijd voortbestaan. De zich verplaatsende bui trekt daardoor een spoor van vernielingen dat vele kilometers lang kan zijn. Kenmerkend in het schade patroon is dat in zo’n geval de ontwortelde bomen meestal alle met de kruin in de zelfde richting liggen. Bij windhozen liggen gevelde bomen soms op korte afstand van elkaar in volledig tegengestelde richting met hun kruinen.
Voorlopige conclusie op grond van het gedetailleerde verslag van Viester is, dat de schade rond Barchem vermoedelijk is veroorzaakt door zware windstoten (tezamen met hagel). De windstoten vormden de begrenzing van zich met geweld uitstromende koude luchtmassa’s uit een actieve onweersbui die rond vijf uur de Achterhoek passeerde.
Vorige pagina: Gebiedsregio's
Volgende pagina: Ooggetuigenverslagen